نظام سلامت کانادا به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین مدل‌های «سلامت همگانی» سال‌هاست با چالش طولانی‌شدن صف انتظار جراحی مواجه است. در سال‌های اخیر، برخی گزارش‌ها از مرگ حدود ۱۷ هزار نفر در صف انتظار خدمات جراحی و درمانی سخن گفته‌اند؛ عددی که توجه رسانه‌ها، پژوهشگران و سیاست‌گذاران را جلب کرده است. طبق داده‌های رسمی، بیماران کانادایی برای بسیاری از جراحی‌های انتخابی و حتی نیمه‌اورژانسی، زمان‌هایی طولانی‌تر از استانداردهای تعیین‌شده منتظر می‌مانند.

Canadian Institute for Health Information (CIHI) گزارش می‌دهد که پس از همه‌گیری کووید-۱۹، زمان انتظار جراحی‌ها به‌طور معناداری افزایش یافته و در برخی استان‌ها هنوز به سطح پیش از پاندمی بازنگشته است. عدد «۱۷ هزار نفر» به گزارشی از Fraser Institute بازمی‌گردد که با استفاده از داده‌های استانی و مدل‌سازی آماری، تخمین مرگ بیماران در زمان انتظار برای درمان را ارائه کرده است. این گزارش مدعی است که در سال ۲۰۲۲، حدود ۱۷,۰۳۲ نفر در کانادا در حالی جان باخته‌اند که در لیست انتظار خدمات درمانی قرار داشته‌اند.

• CIHI تأیید می‌کند که صف انتظار جراحی‌ها طولانی است، اما آمار رسمی از «مرگ در صف انتظار» منتشر نمی‌کند.
• OECD نشان می‌دهد کانادا در مقایسه با بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، زمان انتظار طولانی‌تری برای جراحی‌های انتخابی دارد.
• داده‌های Fraser Institute بر پایه برآورد غیرمستقیم است، نه ثبت مستقیم علت مرگ.

داده‌های معتبر نشان می‌دهند که طولانی‌بودن صف انتظار جراحی در کانادا یک واقعیت ساختاری است. با این حال، عدد «۱۷ هزار مرگ» یک برآورد پژوهشی غیررسمی است که باید در کنار داده‌های رسمی CIHI و OECD تفسیر شود، نه به‌عنوان آمار قطعی دولتی. شکاف میان گزارش‌های رسمی و مطالعات مستقل، خود نشان‌دهنده نیاز به شفافیت آماری بیشتر در نظام سلامت کاناداست.